The Brand Expedition: Philips als patiëntbewaker


Martijn Arets reist in een VW-bus door Europa op zoek naar de oorsprong van eigenzinnige merken. Werken bij Merken zal regelmatig publiceren over zijn inspirerende reis.




Door: Martijn Arets
Gepubliceerd: zondag 26 september 2010 in de Pers


Bij Gerard en Anton Philips draaide alles om de vacuümbuis én onafhankelijkheid. Nu richt het bedrijf zich op de gezondheidszorg.

Van gloeilamp tot televisie, radio en röntgenapparatuur, met één gemeenschappelijke deler: de vacuümbuis. We hebben het over het oer-Nederlandse merk Philips. In Eindhoven sprak ik Harry Hendriks (60), directievoorzitter van Philips Benelux:

‘De geschiedenis van Philips gaat terug tot het jaar 1891. Na een avondstudie elektrisch licht en krachtoverbrenging begint werktuigbouwkundig ingenieur Gerard Philips in een oud tabaksfabriekje in Eindhoven gloeilampen te produceren. Zijn vader is bankier en verschaft het nodige startkapitaal. Vier jaar later komt zijn jongere broer Anton in het bedrijf en de broers vormen een ideaal duo: Gerard richt zich op de techniek en Anton neemt het commerciële deel voor zijn rekening.‘

‘De kennis van en ervaring met de productie van de gloeilamp, waarbij alles draait rond de ontwikkeling van de vacuümbuis, zorgen ervoor dat Philips zich ook richt op de productie van radio-, televisie- en röntgenapparatuur. Anton heeft internationale ambities en stuurt massa’s mensen naar het buitenland om er lokale vestigingen en fabrieken op te zetten.‘

In eigen beheer
‘De broers willen niet afhankelijk zijn van anderen en alles wordt in eigen beheer gedaan, van ontwikkeling, productie tot en met verkoop. Philips zet eigen kartonfabrieken, glasblazerijen, palletfabrieken en transportmaatschappijen op. Rondom de fabrieken bouwt het bedrijf voor het personeel huizen, scholen, ziekenhuizen en supermarkten. Philips staat al snel bekend als een werkgever die zijn werknemers verzorgt van de wieg tot aan het graf. De verticale opbouw van de organisatie zorgt ervoor dat Philips een onbestuurbaar en oncontroleerbaar bedrijf is geworden dat te veel markten wil bedienen. Er moet iets gebeuren.’

‘Begin jaren negentig voert Philips een enorme reorganisatie door. Alles wat niet bij de kern hoort, wordt elders ondergebracht, verkocht of gesloten. Bedrijven als ASML, Thales en Siemens VDO en NXP die oorspronkelijk onder de Philips-paraplu opereren, gaan zelfstandig verder. Het aantal banen bij Philips in Nederland gaat terug van 100.000 naar 14.000.’

Welzijn
‘Philips heeft de afgelopen jaren een geweldige transformatie ondergaan, van een onderneming die hoofdzakelijk gericht was op consumentenelektronica en halfgeleiders naar een merk dat is gericht op het leveren van zinvolle en eenvoudige oplossingen op het gebied van gezondheid en welzijn. We blijven een innoverend bedrijf: de helft van onze omzet komt uit producten die twee jaar geleden nog niet in ons assortiment zaten. Op onze hightech campus in Eindhoven werken 80 nationaliteiten aan nieuwe technologieën en producten. Waar mogelijk werken we met andere bedrijven samen wat betreft onderzoek en innovatie. We hebben geleerd goed naar onze eigen krachten te kijken en open te staan voor wat anderen beter kunnen. Hier komen mooie samenwerkingsverbanden uit, zoals de ontwikkeling van de Senseo met Douwe Egberts in 2001.’

‘Mondiale trends als vergrijzing, duurzaamheid en urbanisatie bieden veel kansen. Met onze healthcare-tak proberen wij een steentje bij te dragen aan de verbetering van de zorg. Zo ontwikkelen we een systeem voor het bewaken van de gezondheidstoestand van patiënten via internet. Met verlichting kunnen we nog grote stappen maken met de verlaging van het energiegebruik door de ontwikkeling van ledverlichting. Er zijn genoeg uitdagingen.’