Alternatieven bedreigen vacaturesites

In een serie maandelijkse artikelen belicht Ederveen in FlexNieuws de positie en de werkwijze van vacaturesites.

Alternatieven
De verhoudingen in de arbeidsmarkt verschuiven. Daarom gaat het eerste deel in deze serie over alternatieven voor werkgevers en recruiters.

Werkgevers worden creatiever
De grote jobboards hebben het de afgelopen jaren steeds zwaarder gekregen. De concurrentie neemt toe en bedrijven zoeken met gezond verstand en moderne technologie naar nieuwe wegen om hun medewerkers te vinden. Marktleider Monsterboard slaat terug met een initiatief dat laat zien hoe hoog de nood is. Een rondgang langs wervend en selecterend Nederland brengt uiteenlopende reacties in beeld.

Voorselectie uitbesteden
De nieuwste dienst van Monsterboard is nog in de pilotfase, maar heeft al veel stof doen opwaaien.

Assisted Search
Met ‘Assisted Search’ schuift de grootste vacaturesite van Nederland op in de richting van wervings- en selectiebureaus. Klanten kunnen het voorselectiewerk uitbesteden. Op basis van de vacature en bijbehorende criteria zoekt een recruitmentspecialist van Monsterboard naar geschikte kandidaten in de eigen database, benadert ze, doet een voorselectie aan de hand van geschiktheid en getoonde interesse, en levert de CV’s plus een aanbevelingsrapport. Voor 3500 euro, no cure no pay, maar Monsterboard behoudt zich het recht voor een opdracht te weigeren. Interessant voor bedrijven in het MKB, die geen eigen HRM-afdeling hebben, maar sommige wervings- en selectiebureaus fronsen de wenkbrauwen. Hun klanten zouden hen kunnen overslaan en rechtstreeks bij Monsterboard aankloppen.

Soft launch
Elles Paijens, communicatie & PR manager Benelux bij Monsterboard, licht het persbericht toe. “We hebben twee maanden geleden een pilot gestart en zijn nu met twee of drie klanten bezig. We krijgen zowel positieve als negatieve reacties en zijn nog aan het evalueren. Wel hebben er een paar wervings- en selectiebureaus gebeld die bang waren dat we hun branche gingen overnemen. Die hebben we alles uitgelegd en gerustgesteld. We kunnen de dienst immers ook aan hen aanbieden, en zij kunnen met de accountmanagers onderhandelen over de kosten. Voor iemand die de service vaak gebruikt kunnen we de kosten aanpassen.” Wanneer wordt Assisted Search ingevoerd? “Het gaat om een ‘soft launch’. We zullen de nieuwe service nu vooral via de accountmanagers aanjagen en waarschijnlijk nog dit kwartaal aanprijzen via bannering op de werkgeverssite.”

Reacties
Hoe geruststellend Paijens het ook laat klinken, op blogs als RecTec, RecruitmentMatters en EmploIT gonst het van de geruchten en hypotheses. De reacties zijn overwegend negatief.

Stelt Monsterboard de (dalende) omzet van de bureaus niet langer op prijs?

Anderen hebben dat al gedaan en besteden hun budget aan nicheboards, social networks en SEO. Iemand vindt zelfs dat Monsterboard ‘actieve euthanasie op zichzelf pleegt’. Geen vreemde opmerking als je bedenkt dat driekwart van de vacatures op Monsterboard afkomstig is van intermediairs.

CV-schuivers
Maar er zijn ook positieve geluiden: het zou een shakeout kunnen opleveren die het kaf van het koren scheidt. Monsterboard biedt met deze dienst immers wel wat toegevoegde waarde, maar niet veel. Ze zoeken alleen in de eigen database en de voorselectie is minimaal. Wervings- en selectiebureaus die deze nieuwe dienst als bedreiging zien, bieden dan ook te weinig toegevoegde waarde. In de positieve visie zal Assisted Search alleen een concurrent zijn voor CV-schuivers. De serieuze bureaus liggen er niet wakker van omdat ze toegevoegde waarde bieden. Ze kennen de markt, houden gestructureerde interviews en gebruiken assessments en psychologische tests. Eigenlijk is het opvallend dat zoiets als Assisted Search niet eerder is geïntroduceerd in de Nederlandse markt. Zo is er in Engeland Guardian Resourcing, een soortgelijk initiatief dat met ‘psychometric testing’, audio-opnamen van telefonische interviews en het regelen van sollicitatieafspraken zelfs nog veel verder gaat.

Zware tijden
Toch is het moeilijk om het product van Monsterboard niet als paniekreactie te zien van de nieuwe topman Warren Hammond, die na het vertrek van Diana Krieger de negatieve omzetontwikkeling wil ombuigen. Het bedrijf geeft zelfs honderd notebooks weg om nieuwe klanten te trekken. Maar het zijn dan ook zware tijden voor vacaturesites en uitzendbureaus. Jobsite Totaljobs (van Reed Business) zag er geen brood meer in en heeft op 1 januari de activiteiten gestaakt. Flametree, het online social network voor ondernemers en het MKB dat in april 2008 werd gestart door ABN AMRO, is ook alweer ter ziele.

Wat doet de concurrentie?
Gaan andere vacaturesites het voorbeeld van Monsterboard volgen? De meesten blijken er niet warm of koud van te worden.

Florence Schmit, uitgever van NationaleVacaturebank.nl, ziet zelfs geen aanleiding om inhoudelijk te reageren op producten of diensten van de concurrent. “Onze focus ligt dit jaar op het vieren van ons tienjarig jubileum, het binden van generatie Y aan ons merk en het verder verbeteren van de site met een focus op matching, respons en extra functionaliteiten voor werkzoekenden.” Van der Wiel, woordvoerder van JobsToday, ziet er ook geen heil in. “We zijn een kleinere organisatie, en zo’n dienst vergt een flinke investering in mankracht als je het goed wil aanpakken. We richten ons op uitbreiding en verbetering van onze automatisering.”

Nederland proeftuin
Ernst Snijder, managing director van MegaJobs, is genuanceerder. “Wij willen vraag en aanbod efficiënt bij elkaar brengen, goede kwaliteit voor een goede prijs. We gaan niet op de stoel zitten van recruiters of wervings- en selectiebureaus, het verwatert de dienstverlening. In 2001 of 2002 is dit al eerder geprobeerd door Intermediair/VNU, maar toen kwam het niet van de grond.” Snijder is wel benieuwd hoe het huidige experiment van Monsterboard gaat uitpakken. “Nederland wordt door internationale partijen wel vaker als proeftuin gebruikt om nieuwe producten en diensten te testen en te professionaliseren. We zullen het zeker nauwgezet volgen, want we kunnen alleen maar leren van onze concurrenten. Het zal moeten blijken of het past bij de wensen en behoeften van MKB-bedrijven die zelf geen HRM-voorzieningen hebben en dit aan Monsterboard willen uitbesteden. En dan nog moet Monsterboard de verwachtingen zien waar te maken: voldoende knowhow en expertise in huis hebben om de juiste mensen te vinden.”
MegaJobs staat op de derde of vijfde plaats, en wil die positie versterken door te investeren in vindbaarheid, samenwerking en techniek. “We zijn een relatief kleine, onafhankelijke jobsite. We gaan voor gebruiksvriendelijkheid en samenwerking met doelgroep- en partnersites om niches af te dekken. Ook kijken we bijvoorbeeld naar mobiele toepassingen en integratie met LinkedIn. Als we het businessmodel zouden verleggen naar recruitment levert dat alleen maar wrevel op. Je moet weten wie je klanten zijn. Ook voor een jobportal geldt Recruitment Process Outsourcing (RPO). Het is een complex steekspel, maar uiteindelijk heeft de kandidaat het laatste woord.”

Je kunt niet alles doen
Thijs Hofmans, directeur van Uitzendbureau.nl, heeft half januari 2010 het vijfjarig bestaan gevierd. “Het gaat erg goed. De site trekt inmiddels meer dan 300.000 unieke bezoekers per maand.” Hij maakt zich weinig zorgen over de plannen van Monsterboard. “Het is interessant om te zien hoe dat zich gaat ontwikkelen. Ik ben vooral benieuwd naar de reactie van de huidige W&S-klanten van Monsterboard.” “Ik ga liever uit van eigen kracht, je kunt immers niet alles doen. Wij zijn goed in online werving en hebben verstand van online marketing; uitzendbureaus zijn goed in screenen. Dat wil ik graag zo houden.”

Print voor latente zoekers
We hebben een paar wervings- en selectiebureaus om een reactie gevraagd. Yacht, dat via Monsterboard adverteert, wilde niet reageren. Yvette van der Vliet, commercieel directeur van YER, stond ons daarentegen graag te woord. “We adverteren wel via Monsterboard, bijvoorbeeld voor professionals en interim- en detacheringsfuncties, maar het is zeker niet ons belangrijkste kanaal.

Specialisten en senior management werven we liever via gespecialiseerde sites, via intermediair.nl en via onze eigen site.” YER ruimt een opvallend grote plaats in voor print. “Vacaturesites zijn eigenlijk alleen geschikt voor actief werkzoekenden. Mensen die niet op zoek zijn kijken niet op een jobboard. Om de ‘latent zoekende’ te bereiken gebruiken we liever print, zoals de grote dagbladen en weekbladen als Elsevier. De herkenbaarheid is dan wel belangrijk. Online gebruiken we wel grote, veelbezochte generieke sites en social networks als LinkedIn om de latente zoeker te bereiken, maar geen vacaturesites.”

Persoonlijke match
Van der Vliet is helder over de stap van Monsterboard. “Het zal misschien een punt van zorg zijn voor kleinere bureaus, maar niet voor ons. Wij bieden toegevoegde waarde die Monsterboard niet kan leveren. Het gaat om de persoonlijke match, we onderscheiden ons met onze cultuur. Onze kandidaten willen geen baan maar kiezen voor een carrière.”
Nieuwkomer Associates, in oktober 2008 opgericht door ABN AMRO, maakt geen gebruik van Monsterboard maar vormt dan ook een uitzondering. Directeur Arno Zondag legt het uit. “We bieden rechtstreekse online matching voor interimprofessionals en inlenende organisaties. Doel is om de schakel van bureaus in het inleenproces weg te nemen. Naast ABN AMRO werken we voor bedrijven als Fortis, Belastingdienst en het ministerie van Financiën.”

Huwelijksaanzoek
Het bedrijf hanteert de persoonlijke benadering om kandidaten te vinden. “Dat is de richting waarin we ons marketingbudget inzetten. We adverteren vacatures alleen op onze eigen site. Monsterboard richt zich voornamelijk op vaste functies, wij op flexibele interimfuncties, en dat is een cruciaal verschil. Voor werving en selectie maakt het niet uit of het om een vaste of een flexibele functie gaat. De kwaliteiten moeten passen bij de vacature, maar je moet wel de capaciteit in huis hebben om dat te beoordelen.” Associates zit nog in de lastige opbouwfase. Zondag is niet alleen op zoek naar minimaal tien nieuwe klanten, zowel corporates als MKB+, maar volgens de geruchten ook naar een strategische partner. “Een huwelijksaanzoek van Monsterboard aan Associates zou zeker interessant zijn, ook voor de continuïteit van Monsterboard. Steeds meer bedrijven kiezen voor een ‘flexibele schil’ van medewerkers om zowel pieken als dalen op te vangen.”

Gespecialiseerde jobsites
Ook [De Redactie] kiest bewust niet voor Monsterboard. Accountmanager Wendy Hofman legt uit waarom. “Ongeveer anderhalf jaar geleden hebben we wel via Monsterboard geadverteerd, maar dat leverde te weinig goede reacties op. We zijn een gespecialiseerd bureau voor redacteuren, en gerichte plaatsing op communicatiesites als Villamedia en Mediavacature is vele malen effectiever. We vragen onze opdrachtgever vooraf of de vacature op internet mag worden geplaatst, en zo ja, alleen op onze eigen site of ook op andere.” Hofman is niet onder de indruk van het experiment van Monsterboard. “Communicatiespecialisten kijken toch vooral op de sites van de eigen beroepsgroep. Maar als een organisatie als Villamedia zoiets zou starten dan zouden we niet blij zijn. Het is moeilijk te voorspellen wat we dan zouden doen.”

Eigen netwerk
Ingrid van Rosmalen, consultant bij Human Capital Recruitment zegt dat haar bedrijf maar weinig gebruik maakt van jobboards. “Onze organisatie bestaat uit zelfstandige ondernemers die zich bij ons aansluiten. Iedereen gebruikt de middelen die ons ter beschikking staan op een andere manier. Het eigen netwerk van de consultants is daarbij het belangrijkste. De meeste van onze vacatures verschijnen niet op jobboards, maar we werken er natuurlijk wel mee.”

Jobboards moeten veranderen
Rinus Wittenberg, marketing manager bij uitzendbureau Adecco, maakt gebruik van zowel Monsterboard als NationaleVacaturebank.nl. “Met beide hebben we prima contacten. Het zijn de grootste en de bekendste, en de profielen sluit goed aan bij de kandidaten die wij zoeken. Dat geldt voor het hele bedrijf, inclusief DNC en MPS, behalve voor outplacement.

Daarnaast hebben we natuurlijk onze eigen site, dat blijft meestal onderbelicht in de media, maar de eigen sites worden steeds belangrijker. De afgelopen jaren hebben die een evolutie doorgemaakt van een site met een database eronder tot complete jobboards. De afhankelijkheid van de traditionele vacaturesites is de laatste twee jaar fors afgenomen, zij zullen moeten veranderen om te voorkomen dat hun rol verder terugloopt. Er komt een moment dat een jobboard je eigen concurrent wordt.” Wat vindt Wittenberg van de actie van Monsterboard? “We leven in 2010, en zoals gezegd, onze contacten met Monsterboard zijn goed. We hebben onze eigen online mogelijkheden en persoonlijke contacten, wij zien het niet als een negatieve ontwikkeling.”

Hoe schiet je jezelf in de voet?
Start People maakt ook gebruik van Monsterboard en NationaleVacaturebank.nl, maar veel minder dan vroeger. Directeur marketing en communicatie Jos Frijters gebruikt ze alleen nog voor lastiger functies en hoger opgeleiden. “Nog maar een paar jaar geleden kwamen al onze vacatures standaard op beide jobboards terecht. Ze hadden een rijk aanbod en een monopoliepositie. Maar de kosten zijn hoog, er komen steeds meer gratis jobboards en werkzoekenden gebruiken steeds vaker zoekmachines zoals Google. Daarom hebben we veel geïnvesteerd in onze eigen site en in de vindbaarheid daarvan via zoekmachines. Google AdWords, SEO, search engine advertising enzovoort. Op onze eigen site staat nu alles, op de jobboards alleen nog het hoognodige.”
Hoe ziet Frijters de toekomst van de grote vacaturesites? “Hun CV-databases zijn sterk, daar hebben we veel plezier van en daar betalen we dan ook voor.

Maar hun businessmodel is aan slijtage onderhevig nu het zoekgedrag verandert en je zoveel zelf kunt doen. Totaljobs is niet voor niets omgevallen.” Hij heeft een ongezouten mening over Monsterboard. “Het is een buitengewoon starre Amerikaanse partij. Ze zijn beursgenoteerd, dus sturen uitsluitend op financiële resultaten en targets op de korte termijn. Ze stellen zich niet op als partner. Zodra ik kan stop ik ermee. Ik begrijp wel dat ze die nieuwe dienst hebben gestart, ze willen hun service verbreden, maar ze maken er geen vrienden mee in de uitzendbranche. Hoe schiet je jezelf in de voet? NationaleVacaturebank.nl is ook wel gericht op de korte termijn, maar stelt zich in ieder geval een stuk coöperatiever op.”

Adverteren op profielbasis
Werkgevers reageren wisselend op de nieuwe dienst van Monsterboard. Wim van Lemmen, die op 1 januari René van der Wiel heeft opgevolgd als algemeen directeur van softwarebedrijf AccountView, zal er geen gebruik van maken. “Onze criteria zijn te ingewikkeld voor de recruiters van Assisted Search. Als we een senior ontwikkelaar zoeken kan dat iemand zijn met vijf jaar ontwikkelervaring, maar ook een beginnend programmeur met veel ervaring op het gebied van financiën, logistiek of projectadministratie.” Toch adverteert Van Lemmen op Monsterboard. “Soms wel, maar dat hangt helemaal van het functieprofiel af. Op basis van dat profiel zoekt een bedrijf voor ons uit via welke media (zoals bepaalde websites, kranten of tijdschriften) we onze kandidaten het best kunnen bereiken. Daarbinnen kiezen we een combinatie die een zo hoog mogelijke dekking biedt. Monsterboard kan daar onderdeel van zijn, maar dat hoeft niet. Verder is herhaling belangrijk.”

Eigen vacaturesite
AccountView heeft ook een aparte vacaturesite. “Inderdaad. Een tijd geleden hebben we samen met een aantal andere zelfstandige softwareleveranciers, en met hulp van een arbeidsmarktcommunicatiebureau, de site ‘werkenbijdemakers.nl’ opgezet om tegenwicht te bieden aan de grote ICT-dienstverleners. We hadden zelfs YouTube-filmpjes en bloggers ingezet om die site onder de aandacht te brengen maar het resultaat was niet wat we hadden gehoopt. Nu hebben we een eigen vacaturesite. Daarmee kunnen we veel beter de sfeer van ons bedrijf uitstralen, vertellen wie we zijn en wat we doen. We hebben bewust geen stockfoto’s gebruikt, onze eigen medewerkers vertellen er over hun werk.”
Hoe komen kandidaten op die vacaturesite terecht? “Via de combinatie van kanalen die ik noemde, afhankelijk van het functieprofiel. Een link naar onze site vanuit de grote sites is essentieel. Die hebben een hoge ranking, en doorklikken verhoogt dan ook onze ranking.”

LinkedIn afschuimen
Een grote ICT-dienstverlener, die niet met name wil worden genoemd, maakt alleen voor ‘moeilijke’ vacatures gebruik van vacaturesites. “We richten ons eigenlijk volledig op netwerksites als LinkedIn. Onze directeur zoekt daar hoogstpersoonlijk naar mogelijke kandidaten, bijvoorbeeld op basis van bewegingen in de markt en geruchten over reorganisaties. Vervolgens screenen we zijn lijst intern om te kijken of ze binnen de bedrijfscultuur zouden passen. Daarna neemt onze externe recruiter contact op om de interesse te peilen. Ook vragen we onze medewerkers om in hun eigen netwerk rond te kijken.”
Een agressieve strategie. “Zeker, maar ook zeer effectief. We doen niet aan billboards en ook niet meer aan beurzen.” Zou het bedrijf geïnteresseerd zijn in Assisted Search? “Misschien. We hebben nu al een bedrijf dat voor 800 euro per maand een paar uur per dag vacaturesites voor ons afschuimt op zoek naar geschikte kandidaten. We hoeven dan niet zelf al die updates bij te houden en we krijgen toch elke dag een lijst gemaild. Zeker toen de arbeidsmarkt krap was moest je soms ’s avonds al achter de nieuwe CV’s op Monsterboard aan om de volgende ochtend niet achter het net te vissen.”

Lokaal adverteren
Gerard van den Akker, marketing manager bij softwarebedrijf WoodWing, adverteert niet meer op Monsterboard. “In het verleden hebben we dat wel gedaan, maar het leverde onvoldoende resultaat op. Ook Assisted Search zou niets voor ons zijn. We zijn een internationaal bedrijf met vestigingen in de Verenigde Staten, Mexico, Brazilië en Maleisië. Onze vacatures staan op onze site, we adverteren via Intermediair en we hebben vorig jaar op een beurs gestaan. Voor ons hoofdkantoor in Zaandam richten we ons nu op die regio, bijvoorbeeld via de vacaturekrant of billboards op station Zaandam. Die worden goed gezien door forensen die genoeg hebben van het pendelen.”

Onverstoorbaar
Hoeveel discussie de pilot van Monsterboard ook heeft opgeleverd, het lijkt de wervings- en selectiebureaus zelf nauwelijks te deren. Ook de concurrentie blijft zich concentreren op de eigen koers en de eigen kracht. Uitzendbureaus bouwen hun eigen sites uit tot jobboards. En de werkgevers? Die zoeken onverstoorbaar door naar nieuwe methoden zoals regionale focus, social networks of eigen vacaturesites. Het is de vraag hoeveel grote vacaturesites straks hun tweede decennium nog kunnen vieren.

Dit artikel is het eerste in een serie over recruitment sites. Het volgende artikel gaat in op corporate vacaturesites.